|
AÇIGA SATIS
ISLEMLERI: Sahip olunmayan
menkul kiymetlerin ödünç alinmak sureti
ile satilmasidir.
ALACAK DEVIR
HIZI: Ticari alacaklarin kaç
kez satislara dönüstügünü
göstermektedir.
AGIRLIKLI
ORTALAMA FIYAT: Her hisse
senedi için, her seans öncesinde bir
önceki seans islemleri dikkate alinarak
ayri bir agirlikli ortalama fiyat
olusturulur. Bu fiyat hesaplanirken
degisik fiyattan ve miktarlardan
gerçeklesen ve fiyati tescil edilen
normal emirler dikkate alinir. Bir
fiyatin tescil edilebilmesi için islemin
lot olmasi ve gerçeklesmis islemin özel
emir seklinde olmamasi gerekir.
ALTIN VE DIGER
KIYMETLI MADENLER FONU:
Portföyününün en az %51’ini altin ve
diger kiymetli madenlerin olusturdugu
fonlardir.
ANONIM SIRKET:
Bir ünvana sahip en az 5 ortakça ana
sözlesmesinde yazili konularda
faaliyette bulunmak üzere asgari 5
milyar TL sermaye ile kurulmus olan ve
esas sermayesi belli paylara bölünmüs
olan sermaye sirketleridir.
AVRUPA PARA
BIRIMI: ECU Sepeti Topluluga
üye on ülkenin paralarinin sabit
tutarlarinin toplamindan olusmaktadir.
Bu tutarlar her üyenin agirlik
katsayisina göre belirlenmistir.
Katsayilar ülkenin GSMH’si, Topluluk
içindeki ticaret hacmi ve kisa vadeli
parasal destekleme sistemi içindeki
paylarina göre belirlenmistir.
AYI PIYASASI:
Hisse senedi fiyatlarinda düsüs
beklentilerinin oldugu piyasalardir.
BASIT FAIZ:
Belli ve degismeyen bir sermaye
üzerinden belli bir süre için hesaplanan
faizdir.
BASIT ORTALAMA:
Belirli bir dönem araligindaki kapanis
fiyatlarinin toplanarak baz alinan gün
sayisina bölünmesi sonucu olusturulan
ortalamadir.
BAYRAK:
Hisse senedi borsasinda teknik analizde
kullanilan grafik sekillerinden biridir.
Fiyatlarda görülen uzun bir düsme yada
yükselme sonrasi fiyatlarin istikrarli
bir sekilde ve ayni oranlarda önce düsüp
sonra yükseldigi grafik seklini ifade
eder.
BAZ FIYAT:
Bir hisse senedinin bir seans süresince
islem görebilecegi en alt ve en üst
fiyat limitlerinin belirlenmesinde esas
teskil eden fiyattir. Bir hissenin bir
önceki seansdaki Agirlikli Ortalama
Fiyatinin en yakin fiyat adimina
yuvarlanmasi ile hesaplanir.
BEDELLI SERMAYE
ARTTIRIMI: Anonim
ortakliklarin, artirdiklari sermaye
karsiligi çikardiklari hisse senetlerini
ortaklarina belirli bir bedelle nakit
karsiligi dagitmalarina denir.
BEDELSIZ
SERMAYE ARTIRIMI: Anonim
ortakliklarin, iç kaynaklarindan
yaptiklari sermaye artirimi karsiligi
çikardiklari hisse senetlerini bir bedel
almaksizin ortaklarina dagitarak
gerçeklestirdikleri sermaye
artirimlaridir.
BILESIK FAIZ:
Herhangi bir sermayeye verilen faize de
faiz verilmesidir. Yani belirli bir
dönem sonundaki faiz arti ilk sermaye
toplamina tekrar faiz islemi uygulanmasi
islemidir. Bilesik faiz ticari
bankalarin mevduat ve kredi islemlerine
uyguladiklari bir yöntemdir.
BIRINCIL PIYASA:
Hisse senetlerini halka arz eden
sirketler ile tasarruf sahiplerinin
dogrudan dogruya karsilastiklari
piyasadir.
BLUE CHIPS:
Borsalarda büyük firmalara ait ve yillar
itibariyle istikrarli bir seyir izleyen
menkul kiymetlere verilen isimdir.
Bunlar genelde taninmis firmalarin
kagitlarindan olusur. Yatirimci gözüyle
bunlara güven tamdir. Bundan dolayi da
fiyatlari nispeten yüksektir.
BORSA DISI
PIYASA: Londra ve NewYork
borsalari gibi, kabul edilen hisse
senedi borsalarinin yetkileri disinda
hisse senetleri alim ve satimin
yapildigi piyasadir.
Türkiye’de de borsa disi piyasa lot alti
ve küsuratli islemlerle sinirlidir. Bu
islemler IMKB tarafindan 1990’dan
itibaren denetim altina almistir.
BORSA EMIRLERI:
Müsteri emirleri, üye temsilcileri
tarafindan seans içinde borsa bilgisayar
sistemine aktarildiginda borsa emrine
dönüsür.
BÖLGESEL PAZAR:
Ülkenin çesitli bölgelerinde faaliyet
gösteren küçük ve orta ölçekli hisse
senetlerinin güvenli bir ortamda islem
görmesini saglamak amaciyla kurulmustur.
Ayni zamanda Ulusal pazar için geçerli
kotasyon sartlarini saglayamayan
sirketler de burada islem görür.
BRÜT KAR MARJI:
Isletmenin satislarinin brüt karliligini
göstermektedir.
CARI ORAN:
Firmanin kisa sürede borç ödeme gücünü
gösteren orandir. Oranin büyümesi
firmanin cari borç ödeme gücünün
yükseldigi anlamina gelir.
CARI FAIZ
ORANI: Piyasada fon arz ve
talebinin karsilanmasi sonucu olusan
faiz oranidir.
ÇAPRAZ KUR:
Iki yabanci para biriminin bir baska
ülkedeki degerlerini göstermek için
kullanilan terimdir.
CCI GÖSTEGESI:
(Commodity Channel Index: Mal Kanal
Indeksi)
"CCI” hissenin kapany? fiyaty ile
verilen periyod için önceki a?yrlykly
ortalamalary mukayese eder.
CCI normal sartlarda + , - 100 arasinda
hareket eder. Bazen + 100’ün üzerine
çikar ve bu duruma (over-bought) asiri
alinmislik denir. Bazen de – 100’ün
altina düser ve bu duruma (over-sad)
asiri satilmislik denir. Bu durumda CCI
– 100 çizgisinin üzerine çiktiginda "al”komutu
ve + 100 çizgisinin altina düstügünde
"sat” komutu verir.
ÇIKARILMIS
SERMAYE: Kayitli sermaye
sistemine tabi ortakliklarin satisi
yapilmis hisse senetlerini temsil eden
sermayeleridir.
DEFLASYON:
Bir ekonomide toplam arzin, toplam
talebi asmasi durumudur.
DEFTER DEGERI:
Bir isletmenin özsermaye toplaminin pay
senedi sayisina bölünmesiyle belirlenir.
DESTEK SEVIYESI:
Fiyatlarin düserken yogun alimlar ile
karsilastigi ve daha asagiya düsmekte
zorlandigi seviyedir.
DEVLET TAHVILI:
Maliye Bakanligi tarafindan itibari
kiymetleri esit ve ibareleri ayni olmak
üzere çikartilan borç senetleridir.
DIRENÇ NOKTASI:
Borsada, belli bir süreç içinde sürekli
bir fiyat artisinin yogun satislar
sonucu durduruldugu fiyat seviyesini
ifade eder.
DÖVIZ:
Ulusal para disindaki tüm yabanci
paralar ve bu para cinsinden deger
tasiyan menkul degerlere verilen
isimdir.
DÖVIZ KURU:
Bir ülkenin ulusal parasinin yabanci
ülkelerin parasi cinsinden degeridir.
DÖVIZ TEVDIAT
HESABI: Yurtiçi ve
yurtdisinda yerlesik kisilerin, ticari
bankalarda açmis olduklari yabanci para
cinsinden mevduata verilen isimdir.
DÜNYA BANKASI:
Dünya Bankasi yada Uluslararasi Imar ve
Kalkinma Bankasi’nin temel amaci, üye
ülkelerin gelismesine yardimci olacak
mali kaynaklari saglamaktir.
DÜSEN ÜÇGEN
FORMASYONU: Fiyatlarin
düserken ayni seviyede destek
olusturmasina karsilik çikarken daha
düsük seviyede tepe yapmasiyla olusan
sekildir. Fiyatlarin belirgin bir deger
kaybetmeden önce olusturdugu
formasyondur. Formasyonun düsüs hedefi,
formasyonun destek seviyesi ile en
yüksek direnç seviyesi arasindaki farkin
destek seviyesinden çikarilmasiyla
bulunur.
DÜSEN TAKOZ
FORMASYONU: Büyük çikislardan
önce olusur. Yukari dogru açisi olan bir
üçgen görünümündedir. Takozun uçlarina
dogru düsüsün siddetinde azalma olur.
Hacim azalmasi çok belirgin hale gelir.
Takozun düsen direnç çizgisi
kirildiginda, çikis takozun boyunun üçte
ikisi kadar olur.
EFEKTIF:
Merkez Bankasi’nca alim ve satimi
yapilan ve Türk lirasi olarak kurlari
belirlenen yabanci ülkelere ait kagit
paradir.
ELLIOTT DALGA
ANALIZI: Çikan dalgalari ve
düsen dalgalari kendi içinde gruplara
ayirarak inceleyen analiz sistemidir.
EMIRLERDE
GEÇERLILIK SÜRESI: Borsa
emirlerinin geçerlilik süresi bir tam
gün (2 seans) olarak belirlenmistir.
EMISYON:
Merkez Bankalarinca piyasaya banknot
sunulmasidir.
ENDEKS FON:
Borsa endekslerindeki oranlara göre
endeks kapsamindaki hisse senetlerinden
olusan portföyü isleten fonlardir.
ENFLASYON:
Toplam talebin toplam arzi asmasidir.
ENFLASYON RISKI:
Yatirimci tarafindan arzulanmayan bir
reel getiri oraninin gerçeklesme
olasiligini ifade eder.
EVALÜASYON:
Bankalarin kayitlarinda sabit kur
üzerinden geçirilen dövizlerin her ay
sonunda geçerli cari kura göre
düzenlenmesine denir.
FACTORING:
Alacak hakkinin bir baska kurulusa devri
sonucunda likit fon saglayan bir mali
islemdir. Ülkemizde de hizla yayginlasan
bir finansman yöntemidir.
FAIZ:
Ödünç alinan belirli bir fonun kullanma
bedelidir.
FAIZ ORANI
RISKI: Yatirim yapilan
kiymetin fiyatinin piyasadaki faiz
oranlarindan olumsuz olarak etkilenmesi
durumunda olusan risktir.
FLAMA
FORMASYONU: Bayrak
formasyonuna benzer. Yapilan hizli
primlerden sonraki dinleme sirasinda
fiyatlarin çok düsük bir açiyla asagiya
veya yukariya dogru hareket etmesidir.
Formasyon hedefi, yapilan ilk belirgin
boyutunun düzeltme sirasinda yapilan dip
seviyeye eklenmesiyle bulunur.
FINANSAL
KIRALAMA: Makine ve
teçhizatin mülkiyet hakkinin yasal
olarak kiraya verende kalmasina ragmen,
ekonomik açidan kiralanan varlik
üzerindeki kontrolü kiraciya devreden ve
kiraciyi varligin fiili sahibi haline
getiren uzun süreli bir leasing türüdür.
FINANSAL RISK:
Yatirim yapilan kiymeti ihraç eden
sirketin mali yükümlülüklerini yerine
getirememesi durumunda olusan risktir.
FIYAT
GÖSTERGESI: Sadece fiyat
degisimini baz alan inceleme sonucu
ortaya al veya sat komutlari çikaran
göstergedir.
FIYAT MARJI:
Bir hisse senedinin seans içinde
önerilebilecek en düsük ve en yüksek
fiyat araligini olusturur. Fiyat marji
her hisse için baz fiyatin %10 alti ve
üstü seklinde otomatik olarak hesaplanir.
Rüçhan hakki kupon pazarinda ise fiyat
marji %25’dir.
FIYAT ÖNCELIGI:
Hisse senetleri piyasasinda, daha düsük
fiyatli satim emirlerinin, daha yüksek
fiyatli satim emirlerinden; daha yüksek
fiyatli alim emirlerinin, daha düsük
fiyatli alim emirlerinden önce
karsilanmasini ifade eder.
FIYAT ADIMI:
Her hisse senedi fiyati için bir defada
gerçeklestirilebilecek en küçük fiyat
degisimidir. Bu adimlar baz fiyat
araligina göre belirlenir.
Baz Fiyat Araligi Fiyat Adimi
· 10-1000 TL - 10 TL
· 1.025-2.500 TL - 25 TL
· 2.550-5.000 TL - 50 TL
· 5.100-10.000 TL - 100 TL
· 10.250-25.000 TL - 250 TL
· 25.500 –50.000 TL - 500 TL
· 51.000-100.000 TL - 1.000 TL
· 102.500-250.000 TL - 2.500 TL
· 255.000- 500.000 TL - 5.000 TL
· 510.000 TL ve üstü - 10.000 TL
FIYAT-KAZANÇ
ORANI: Hisse senedi fiyatinin
hisse basina kar rakamina oranidir.
FORMASYON:
Fiyat grafiginin belirli bir dönem
içinde çizdigi seklin bilinen bir
geometrik sekile benzemesiyle olusur.
GARANTI
MEKTUBU: Bankalarin belirli
bir isin yapilmasi , bir malin teslimi
veya bir borcun ödenmesini taahüt
ederek, taahütlerine sadik kalacaklarini
ve borçlarini belirten vadede
ödeyeceklerini gösteren belgedir.
GÖZALTI PAZARI:
Hisse senetleri Borsa'da islem gören
sirketlerin hisse senetleri islemleri
ile ilgili olarak olagandisi durumlarda
yada hisse senetleri Borsa'da islem
gören sirketler tarafindan kamuya
aktarilacak bilgilerin zamaninda, dogru
olarak aktarilmadigi durumlarda, ilgili
sirketlerin sürekli denetim, gözetim ve
sürekli kontrol altinda tutulabilmesi
için açilmistir.
GÜÇ GÖSTERGESI:
Belirli bir dönemdeki fiyat degisiminin
baska bir döneme göre fiyat degisimini
karsilastirarak ortaya çikan farki
analiz eden göstergedir.
HALKA ARZ:
Sermaye piyasasi araçlarinin satin
alinmasi için her türlü yoldan halka
çagrida bulunulmasini, halkin bir anonim
ortakliga katilmaya ve kurucu olmaya
davet edilmesini, hisse sentlerinin
borsa da islem görmesini ifade eder.
HAREKETLI
ORTALAMA: Belirli bir dönem
araligindaki kapanis fiyatlarinin en son
baz alinan fiyatin agirligi daha yüksek,
ilk baz alinan fiyatinin agirligi ise
daha düsük olacak sekilde
hesaplanmasiyla olusturulan ortalamadir.
Hareketli ortalama, Basit ortalamaya
göre daha hizli hareket eder.
HAZINE:
Devletin tasarruflarini ve mali
islemlerini idare eden kurumdur.
HAZINE BONOSU:
Hazine tarafindan vadesi 1 yildan kisa
süreli olarak çikarilan ve iskontolu
olarak islem gören borçlanma
senetleridir.
HISSE SENEDI:
Anonim ortaklilar tarafindan çikarilan
ve anonim ortakligin sermayesine belirli
bir katilma payini temsil eden kiymetli
evraktir.
HISSE SENEDI
IHRAÇ FIYATI: Sirket
tarafindan çikarilisi asamasinda satisa
sunuldugu fiyattir.
HISSE SENEDI
ILE DEGISTIRILEBILIR TAHVIL:
Önceden belirlenen bir zamanda tahvilin
hisse senedi ile degistirilmesini
öngören tahvil türüdür.Böyle bir tahvil
ihracinin temelinde yeni kurulan bir
anonim sirketin kolay borçlanabilmesini
saglamak yatar.
HISSEDAR:
Bir anonim sirketin hisse senedine sahip
olan sahistir.
HISSE SENEDI
PIYASA FIYATI: Bir pay
senedinin sermaye piyasasinda alinip
satildigi fiyat, o pay senedinin piyasa
fiyatidir.
HISSE SENEDI
BORSA FIYATI: Hisse senedinin
borsadaki arz ve talep kosullarina göre
olusan fiyatidir.
HISSE SENEDI
FONU: Portföyünün en az
%51’ini devamli olarak hisse senetlerine
yatirilmis fonlardir.
HISSE SENEDI
ENDEKSI: Hisse senedi
piyasasinin genel bir göstergesi olan
endeks, kapsamindaki hisse senetlerinin
fiyatlari ve halka açiklik oranlari baz
alinarak hesaplanir. Piyasa performansi
hakkinda genel bir bilgi verir.
IMF:
(Uluslararasi Para Fonu ) Uluslararasi
para sistemi ile ilgili dogan gelisme ve
sorunlar konusunda üyeler arasinda
dayanisma saglar, çok yanli bir
uluslararasi ödeme sistemini gelistirir,
üye ülkelerin kisa dönemli kredi
gereksinimlerini saglar, üye ülkelerin
dis ödemeler bilançosunda ortaya çikan
dengesizliklerin giderilmesine yardimci
olur.
IÇERDEN
ÖGRENENLERIN TICARETI:
Sermaye piyasasi araçlarinin degerini
etkileyebilecek, henüz kamuya
açiklanmamis bilgileri kendisine veya
üçüncü kisilere menfaat saglamak
amaciyla kullanarak sermaye piyasasinda
islem yapanlar arasinda firsat
esitligini bozacak sekilde haksiz yarar
saglamak veya bir zarari bertaraf
etmektir.
IKILI TEPE
FORMASYONU: Hissenin belirili
bir zaman araliginda ayni tepeyi ikinci
kez olusturduktan sonra fiyatin iki tepe
arasinda olusan çukur seviyeye kadar
düsmesi halidir. Fiyatlarin büyük
düsüsler öncesinde olusturdugu
formasyondur. Formasyon hedefi, tepedeki
fiyattan iki tepe arasinda olusan
dipteki fiyatin çikarilmasi ve bu farkin
tekrar dip fiyattan çikarilmasiyla
bulunur.
IKILI DIP
FORMASYONU: Hissenin belirli
bir zaman araliginda ayni dip seviyeyi
ikinci kez olusturduktan sonra iki dip
seviye arasinda olusan tepe seviyenin
asilmasi durumudur. Fiyatlarin büyük
çikislar öncesinde olusturdugu
formasyondur. Formasyon hedefi, iki dip
arasinda yapilan tepe fiyattan dip
seviyedeki fiyatin çikartilmasiyla ve bu
farkin tepe fiyata eklenmesiyle olusan
degerdir.
IKINCIL PIYASA:
Menkul kiymetleri ihraçdan alanlar
bunlari tekrar paraya çevirmek
istediklerinde islemlerin
gerçeklestirildigi piyasalardir.
IMKB TAKAS ve
SAKLAMA BANKASI A.Ş: Sermaye
piyasasinda faaliyet gösteren banka ve
araci kurumlara saklama ve takas hizmeti
veren kurulustur.
INDIKATÖR:
Son fiyatin ve hacmin önceki fiyatlar ve
hacimler ile mukayesesini yaparak
olusturulan kilavuz grafik ve /veya
göstergedir.
ISLEM SAATLERI:
Pazarlar
Seans Saatleri
Ulusal Pazar
Bolgesel Pazar
Yeni Şirketler Pazarı 09:30-12:00
(birinci seans)
14:00-16:30 (ikinci seans)
Gozalti Pazari 14:00-15:00
Birincil Piyasa 11:00-12:00
Resmi Muzayede Pazarı 11:00-12:00
Ruchan Hakki Kupon Pazari ilgili pazar
saatlerinde
Toptan Satışlar Pazarı 11:00-12:00
ISLEM HACMI:
Her hisse senedi için gerçeklesen
islemlerdeki hisse senedi sayisi ile
islem fiyatinin çarpilmasiyla elde
edilen degerlerin toplamidir. Tüm hisse
senetlerinin islem hacimleri toplami,
piyasanin toplam hacmini olusturur.
ISLEM MIKTARI:
Bir seansda yada belli bir dönemde
alinip satilan menkul kiymet adedidir.
ITFA:
Bir borcun ödenerek kapanmasidir.
KAÇIS SEVIYESI:
Önemli bir destek seviyesinin bir kaç
kez test edilerek belirginlesmesinden
sonra, bu seviyenin altina düsülmesi
durumunda fiyatlarin bir alt seviyedeki
destek seviyesine kadar düsebilecegi
kabul edilen seviyedir.
KAMBIYO:
Madeni ve Kagit para seklindeki tüm
yabanci ülke paralari ve bu paralarla
ödeme yapabilen her tür hesap, belge,
bono,poliçe, çek vb. parasal araçlarin
tümüne kambiyo denir.
KANUNI YEDEK
AKÇE: Bankalar tarafindan bir
emniyet fonu olarak ve olasi zararlarini
karsilamak amaciyla kardan ayrilan paya
denir.
KARMA FON:
Hisse senetleri, borçlanma senetleri,
altin ve diger kiymetli madenlerin en az
ikisinden olusan ve her birinin degeri
fon portföy degerinin %20’sinden az
olmayan fonlardir.
KAPANIS FIYATI:
Bir seansda borsa kaydina alinan en son
islemin fiyatidir.
KAPITALIZASYON:
Herhangi bir isletmenin birikmis yedek
akçe ve karinin sermaye artiriminda
kullanilmasina denir.
KAR:
Toplam hasilattan toplam maliyetin
düsmesi ile elde edilen degerdir.
KARA PARA:
Yasal islerden eldeeilmemis veya vergisi
ödenmemis paraya denir.
KISA DÖNEMLI
GÖSTERGE: Fiyat
degisimlerinde kisa bir zaman dilimini
baz alarak hizli komutlar olusturan
göstergedir.
KIYMETLI EVRAK:
Kambiyo senetleridir. Kiymetli evrak
olarak çek, bono, tahvil hisse senedi ve
poliçe yi sayabiliriz.
KONSOLIDASYON:
Uluslararasi borç islemlerinde
bankalarin ya da direkt olarak borçlu
olan ülkenin, vadesi gelen bir borcun
daha uzun süreli bir vadeye uzatilmasi
islemidir.
KONVERTIBILITE:
Bir ülkenin yerel parasinin serbest
döviz piyasasinda diger yabanci paralara
ve altina dönüsebilme özelligidir.
KOPUS SEVIYESI:
Önemli bir direnç seviyesinin bir kaç
kez test edilerek belirginlesmesinden
sonra, bu seviyenin asilmasi halinde
fiyatlarin bir üst seviyedeki direnç
seviyesine kadar çikabilecegi kabul
edilen seviyedir.
KREDI:
Mali kurumlarca kisi ve kuruluslara
verilen borç paraya denir.
KREDILI MENKUL
KIYMET ISLEMLERI: Bir araci
kurulus nezdinde müsteri adina kredi
hesabi açilmasi kosuluyla müsteri ve
araci kurulus arasinda yapilacak
sözlesme hükümleri çerçevesinde menkul
kiymet alinmasidir.
KUPON:
Tahvil ve hisse senetlerine ekli parça
veya parçalardir.
KURTAJ:
Borsa üyelerinin araci olarak yaptiklari
her borsa islemi için müsterilerinden
aldiklari komisyondur.
KÜSÜRAT EMIR:
1 lotun içerdigi hisse senedi sayisindan
daha az miktarlar için verilmis
emirlerdir. (lot alti emirler) Küsürat
emirler fiyatsiz girilir. Küsürat
emirler ilgili hisse senedinin lot
piyasasinda islem gördügü en son
fiyattan gerçeklesir.
LIMITLI EMIR:
Emri veren alicinin, islemin
gerçeklesmesi için kabul ettigi en
yüksek fiyati, saticinin ise satmaya
razi oldugu en düsük fiyati belli ettigi
emir tipidir.
LIKITIDE:
Para piyasasinda islem gören para ve
para niteliginde degisim ve deger ölçüsü
araçlari için kullanilmaktadir.
LIKIDITE ORANI:
Kisa vadede nakde dönüsebilecek dönen
varliklarin, kisa vadeli borçlari
karsilama gücünü gösterir.
LIKIDITE RISKI:
Sahip olunan kiymetin istenildiginde
paraya çevrilememesini, kiymetin cari
piyasa degerinin altinda elden
çikrilmasini ifade eder.
LIKIT FON:
Vadesine 90 günden az kalmis sermaye
piyasasi arçlarindan olusan fonlardir.
MALI ENDEKS:
Mali sektörde yer alan sirketlerin hisse
senetlerinin fiyatlarindaki degismeler
dikkate alinarak haesaplanan hisse
senetleri piyasasi endeksidir.
MANÜPLASYON:
Piyasada canlilik yaratmak amaciyla suni
olarak alim/satim yapmaktir.
MACD GÖSTERGESI:
(The Moving Average Convergence /
Divergence: hareketli ortalamalarin
Uyumlulugu ve Uyumsuzlugu)
MACD’de 26 günlük hareketli ortalamadan
12 günlük hareketli ortalama çikarilir.
Daha sonra çikan farkin 9 günlük
hareketli ortalamasi alinir.
MACD "al” komutunu kesisme yukari dogru
oldugunda "sat” komutunun ise kesisme
asagiya dogru oldugunda verir.
MENKUL KIYMET:
Ortaklik veya alacaklilik saglayan belli
bir meblagi temsil eden, yatirim araci
olarak kulanilan dönemsel gelir getiren,
misli nitelikte seri halinde çikarilan,
ibareleri ayni olan ve sartlari kurulca
belirlenen kiymetli evraktir.
MENKUL KIYMET
IHRACI: Sermaye piyasasi
arçlarinin ihraççilar tarfindan
çikarilip halka arz edilerek veya halka
arz edilmeksizin satisidir.
MENKUL KIYMET
IRADI: Menkul ve gayri
menkullerden elde edilen faiz, kira,
rant gibi hasilati ifade etmektedir.
MERKEZ BANKASI:
Banknot ihraç eden, hükümetin para ve
kredi politikasini yürütmede yardimci
olan, veznedarlik görevini üstlenmis,
devletin iktisadi ve mali danismanligini
yapan bir kurumdur.
MEVDUAT:
Belirli dönem için geri ödemek kosuluyla
belirli bir bedel karsiliginda mevduat
sahibi kisilerce bankalara tevdi edilen
paradir.
MÜSTERI BAZINDA
SAKLAMA: 1995 yilindan
itibaren borsa yatirimcilarinin borsa
üyeleri nezdindeki saklama hesaplarinin
Takasbank nezdinde eslenerek müsterinin
kod ve sifresini kullanarak Takasbank
nezdindeki bakiyesini takip edebilmesini
saglayan hizmettir.
MOMENTUM :
Momentum bugünkü fiyatin baz alinan
önceki fiyata bölünmesi sonucu ve
sonucun 100 etrafinda salinmasiyla
olusur. Momentum baz alinan kendi
agirlikli ortalamasinin üzerine
çiktiginda”al” komutu, düstügünde ise
"sat” komutu verir.
MÜSTERI EMRI:
Borsa üyelerine müsterileri tarfindan
verilen alim satim emirleridir.
NOMINAL DEGER:
Hisse senedinin veya tahvilin
sahip oldugu en küçük küpürün üzerinde
yazili olan degerdir.
NORMAL EMIR:
Küsüratsiz tam olarak 1 lot ve
katlarindan olusan emirdir.(1 lot =
1.000 adet )
NOMINAL DEGER:
Hisse senedi için pay senedinin üzerinde
yazili olan fiyattir.
OPSIYON
SÖZLESMESI: Alan tarafa
üzerine opsiyon yazilan mal veya
kiymetin gelecekte belirli bir tarihte
belirlenen miktarda alma veya satma
hakkini saglayan sözlesmedir.
ÖDENMIS
SERMAYE: Esas sermaye
sistemine tabi ortakliklarda, ortaklarca
taahhüt edilen sermayenin nakden ödenmis
kismidir.
ÖZEL EMIR:
Yönetim kurulu tarafindan menkul kiymet
bazinda belirlenen hisse sayisini asan
ve baska bir özel emir ile eslendiginde
eksper onayi ile gerçeklestirilen
emirdir.
PARA PIYASASI:
Kisa vadeli fon arz ve talebinin
karsilandigi piyasadir. Para Piyasasi
Araçlari; para, mevduat, kredi ve sosyal
güvenlik fonlaridir.
PAY BASINA
TEMETTÜ: Bir dönemde
ortaklara dagitilmasina karar verilen
toplam kar payinin o döneme ait hisse
senedi sayisina bölünmesi ile bulunur.
PIYASA FIYATI:
Bir menkul kiymetin piyasadaki arz ve
talebe göre olusan fiyatidir.
PIYASA RISKI:
Yatirimcilarin beklentilerindeki
degismelerden dolayi menkul kiymetlerin
fiyatlarinda degismelerin ortaya çikmasi
ile zara olusmasidir.
PLASMAN:
Yapilmis olan bir yatirimin el
degistirmesidir. Ekonomi için ek bir
yatirim degil sadece yatirimcinin
degismesidir.
PORTFÖY:
Bir yatirimcinin sahip oldugu menkul
kiymetlerin tümüne verilen addir.
PORTFÖY
YÖNETICILIGI: Sermaye
piyasasi araçlarindan olusan
portföylerin müsterilerle yapilacak
portföy yönetim sözlesmesi çerçevesinde
vekil sifatiyla yönetilmesidir.
PRICE
OSCILLATOR : (Fiyat
Göstergesi)
Fiyat göstergesi iki farkli hareketli
ortalama arasindaki farki yüzdesel veya
puansal olarak hesaplar.
Eger kisa dönemli hareketli ortalama
uzun dönemli ortalamalarin üzerine
çikarsa "al” komutu, altina düserse
"sat” komutu olusur.
REPO:
Bir menkul kiymetin islem baslangiç
valöründe satilip bitis valöründe geri
alinmasini ifade eder. Repo yapan taraf
parayi kullanan taraftir.
RESMI MÜZAYEDE
PAZARI: Mahkemelerin, icra
dairelerinin ve diger resmi dairelerin
borsada yapilmasini gerekli gördükleri
hisse senedi islemlerinin
gerçeklestirildigi pazardir.
REZERV PARA:
Uluslararasi mali kuruluslar ile
hükümetlerin ellerinde bulundurduklari
altin ve döviz’e verilen addir.
RISK:
Istenmeyen sonuçlarla karsilasma
olasiligidir.
RÜÇHAN HAKKI:
Bedelli sermaye arttirimlarina mevcut
ortaklarin öncelikle katilma hakkidir.
Sözkonusu hak hisse senedine bagli yeni
pay alma kuponlari karsiliginda ve
ayrica hisse senedi ibrazina gerek
kalmaksizin yapilir.
RSI GÖSTERGESI
: (Relative Strength Index :
Relatif Güç Indeksi)
1. RSI çogunlukla 70 ile 30 arasinda
hareket eder.
2. 70’in üzerinden asagi inerken "sat”
komutu olusur.
3. 302’nin altindan yukari dogru
çikarken "al” komutu olusur.
4. Gösterge ile fiyat grafigi arasinda
olusan agirliklarda aykirilik pozitif
ise fiyat yönünün devam edecegini,
aykirilik negatif ise fiyat yönünün
degisecegini gösterir. Örnegin: Fiyat
7000 TL de iken gösterge 60 da olsun.
Fiyat 8000’e çiktiginda göstergede
çikiyorsa bu olumludur. Ancak daha önce
yapilan 8000 zirvesiyle ayni seviyeye
gelindiginde gösterge daha önceki
zirvedeki seviyesinin altinda kalirsa bu
olumsuzdur. Fiyat göstergelerinin”sat”
komutlari çalisabilir.
SAKLAMA:
Takasi gerçeklestirilen menkul
kiymetlerin organize olmus ve kabul
görmüs kuruluslarca muhafaza
edilmesidir.
SERMAYE:
Üretimde kullanilan ve kendileri de
üretilmis olan mallardir.
SERMAYE
ARTIRIMI: Bir sirketin esas
sermayesine karsilik olan hisse
senetlerinin bedelleri ödendikten sonra
genel kurul karari ile yeni hisse senedi
çikarilarak sirket sermayesinin
arttirilmasidir.
SERMAYE
PIYASASI: Orta ve Uzun vadeli
fon arz ve talebinin karsilastigi
piyasadir. Vade bir yildan fazla
olmalidir. Sermaye Piyasasi Araçlarindan
baslicalari; hisse senedi, tahviller ve
hazine bonolaridir.
SERMAYE
PIYASASI KURUMLARI: Araci
kuruluslar yatirim ortakliklari, yatirim
fonlari ve sermaye piyasasinda faaliyet
göstermesine izin verilen diger
kurumlardir.
SERMAYE
PIYASASI KURULU: Sermaye
Piyasasi Kanunu ile verilen görevleri
yapmak üzere kurulmus tüzel kisilige ait
kurumdur.
SERMAYE
ARTTIRIMI: Yeni hisse senedi
ihraç edilerek mevcut ödenmis yada
çikarilmis sermayenin arttirilmasidir.
SINAI ENDEKSI:
Sadece sanayi sektöründe yer alan
sirketlerin hisse senetlerinin
fiyatlarindaki degismeler dikkate
alinarak hesaplanan hisse senetleri
piyasasi endeksidir.
SPEKÜLASYON:
Bireyin gelecekle ilgili beklentileri
dogrultusunda fiyat ya da döviz
kurundaki degismelerden bir gelir elde
etmek amaciyla yapilan islemdir.
STOK DEVIR
HIZI: Stoklarin yil içinde
kaç kez satislara dönüstügünü
göstermektedir.
SWAP:
Faiz oranlari ile döviz kurlarindaki
degismeler sonucunda ortaya çikan riski
en aza indirmek amaciyla gelistirilmis
islemdir.
TABAN FIYAT:
Hisse senetlerinin bir seans içerisinde
görebilecegi en düsük degerdir.
TAHVIL VE BONO
FONU: Portföyünün en az
%51’inin devamli olarak borçlanma
araçlarina yatirilmis fonlardir.
TAKAS:
Borsa üyelerinin sattiklari menkul
kiymetleri takas merkezine teslim
etmeleri, aldiklari menkul kiymetleri de
takas merkezinden almalari, ödemelerini
ve tahsilatlarini da burada
gerçeklestirmelerini kapsar.
TAKOZ
FORMASYONU: Devam eden
hareketde yorgunluk olustugunu belirtir.
Yükselen takoz ve düsen takoz olmak
üzere iki çesit vardir.
TASARRUF:
Gelirden tüketimin çikartilmasi ile elde
edilir.
TASARRUF
MEVDUATI SIGORTA FONU:
Tasarruf mevduati sahiplerini belirli
bir tutara kadar ilgili bankanin ödeme
yetersizligi riskine karsin sigorta
etmektir.
TAVAN FIYAT:
Hisse senetlerinin bir seans içerisinde
görebilecegi en yüksek fiyattir.
TEKEL:
Tek bir satici ve karsiliginda çok
miktarda alici olan piyasadir.
TEKNIK ANALIZ:
Hisse senedi veya borsa endeksi
fiyatinin ya da islem miktarinda meydana
gelen degismelerin genellikle
grafiklerle açiklanmasi ve gelecege
yönelik trend belirleme aracidir.
TEMEL ANALIZ:
Hisse senetlerinin gerçege en yakin
fiyatlarini bulmaya yönelik bir
yöntemdir.
TEMERRÜT:
Taahhütlerinin gerektirdigi ödeme veya
menkul kiymet teslimatlarini belirlenen
süreler içinde gerçeklestirmeyen borsa
üyesi, herhangi bir ihbara gerek
kalmaksizin temerrüde düsmüs sayilir.
TEMETTÜ:
(KAR PAYI) Ortaklarin dönem içinde elde
ettikleri kardan mevcut
ortaklarin pay alma hakkidir.
TEMETTÜ
GETIRISI: Hisse senedinin
yillik getirisidir.
TEMINAT
MEKTUPLARI: Alici ile satici
arasindaki güvenin saglanmasi için bir
banka araciligina ihtiyaç duyulur.
Bankalar borçluya kefil olarak bu güveni
saglar..
TERS REPO:
Bir menkul kiymetin baslangiç tarihinde
alinip bitis tarihinde gersi satilmasi
islemidir. Ters repo yapan parayi
kullandiran taraftir.
TOPTAN SATISLAR
PAZARI: Önceden alicilari
belirli olan yada olmayan, belirli bir
miktarin üzerindeki hisse senedi
islemlerinin organize bir piyasada
gerçeklestirilmesini saglamak amaciyla
kurulmustur.
TREND:
Bellirli bir zaman dilimi araliginda
belli bir seyiri olusturan degerlerde
ortaya çikan sürekli artma ya da
azalmalari ifade eder.
ULUSAL PAZAR:
Burada islem gören bütün sirketler, IMKB
tarafindan önceden belirlenmis kotasyon
sartlarini tümüyle karsilayan
sirketlerdir. Ulusal pazardan seçilmis
100 sirkete ait hisse senetleri IMKB-100
Endeksini olusturmaktadir.
ÜÇGEN:
Teknik analizde hisse senedi fiyatinin
eristigi en yüksek fiyat ile en düsük
fiyat arasindaki farkin önce genisleyip
sonra daraldigi grafiktir.
VADELI ISLEM
SÖZLESMESI: Sözlesmenin
taraflarini belirlenen ileri bir tarihte
üzerinde anlasilan fiyattan
standartlastirilmis miktardaki bir mali
veya kiymeti alma veya satma
yükümlülügüne sokan sözlesmedir.
VALÖR:
Kredi ya da mevduat için bankaca faizin
isletilmeye baslandigi tarihe denir.
YATIRIM:
Belli bir getiri saglamak amaciyla,
belirli vadelerde birikimlerin yatirim
araçlarina baglanmasidir.Yatirimci
yaptigi yatirimin maliyetini üstlenir.
Bu onun riskidir. Eger yatirimci kendi
öz fonlarini kullanarak yatirim
yapiyorsa, en azindan bu fonlarin
maliyetini karsilamasi gerekir.
Yatirimci, elindeki bu fonlarla tahvil
alis satisi veya vadeli mevduat ile faiz
geliri de saglayabilir. Faiz hadleri,
gelir seviyesi, borçlanabilme imkanlari
ve yatirimcinin sahip oldugu risk
anlayisi, yatirimi etkileyen
unsurlardandir.
YATIRIM
DANISMANLIGI: Müsterilere
sermaye piyasasi araçlari ile bunlari
ihraç eden ortaklik ve kuruluslar,
yönlendirici nitelikte yazili veya sözlü
yorum ve yatirim tavsiyelerinde
bulunulmasi faaliyetidir.
YATIRIM
FONLARI: Halktan katilma
belgeleri karsiligi toplanan paralarla
belge sahipleri hesabina, olusturulan
portföyü isletmek amaciyla kurulan
malvarligidir.
YATIRIM
ORTAKLIKLARI: Sermaye
piyasasi araçlari ile altin ve diger
kiymetli madenler portföyü isletmek
üzere anonim ortaklik seklinde ve
kayitli sermaye esasina göre kurulan
sermaye piyasasi kurumlaridir.
YENI SIRKETLER
PAZARI: Yeni kurulmus olmakla
beraber, büyüme potansiyeli tasiyan
sirketlerin hisse senetlerinin borsada
islem görmesi amaciyla kurulmustur.
YÜKSELEN ÜÇGEN
FORMASYONU: Fiyatlarin
çikarken ayni seviyede direnç
olusturmasina karsilik düserken daha üst
seviyede dip yapmasiyla olusan sekildir.
Fiyatlarin belirgin bir prim yapmadan
önce olusturdugu formasyondur. Formasyon
hedefi ise formasyonun direnç seviyesi
ile en düsük fiyatli günü arasindaki
farkin direnç seviyesine eklenmesiyle
bulunur.
YÜKSELEN TAKOZ:
Büyük düsüslerden önce olusur. Yukari
dogru açisi olan bir üçgen
görünümündedir. Takozun uçlarina dogru
çikis güç kaybeder. Hacim artisi
olmaz,hacim daralir. Hacim yükselen
fiyati onaylamaz. Takozun yükselen
destek çizgisi kirildiginda, düsüs
takozun boyunun üçte iksi kadar olur.
ZAMAN ÖNCELIGI:
Hisse senetleri piyasasinda, fiyat
esitligi halinde sisteme zaman açisindan
daha önce kaydedilmis emirlerin
öncelikli karsilanmasidir.
bu sayfada
ekonomi sözcükleri, ekonomi terimleri,
ekonomi sözlüğü yer almaktadır
|
